Ford Araçlarda Lastik Basıncı Sensörü (TPMS) Nasıl Sıfırlanır?

Ford'da TPMS Sıfırlama Kısaca Nasıl Yapılır?

Ford araçlarda TPMS sıfırlama, önce dört lastiği kılavuzda yazan doğru basınca getirip ardından aracın öğretme moduna alınmasıyla tamamlanır. Modele göre yordam değişir: bir kısmında direksiyondaki bilgi ekranından menü ile, bir kısmında kontak açıp kapama ve fren pedalı kombinasyonuyla, bazı yeni modellerde ise yol testinden sonra sistem kendi kendine öğrenir.

Önemli olan şu: basınç doğru değilse ne yaparsanız yapın uyarı ışığı yeniden yanar. Sıfırlama, sensöre "yeni doğru değer bu" demek değildir. Sistem, kılavuzda tanımlı basıncın altına düşünce uyarır. Dolayısıyla ilk adım her zaman lastiklerin doğru şişirilmesidir.

Uyarı Işığı Neden Yanar?

Gösterge panelindeki ünlem işaretli at nalı sembolü birkaç farklı sebeple yanabilir. En yaygın olanı bir ya da birden fazla lastikteki basınç düşüşüdür. Havaların soğumasıyla basınç doğal olarak düşer; sonbahar-kış geçişinde bu uyarıyı sık görürsünüz.

Diğer olası nedenler:

• Yavaş hava kaçıran bir lastik. Çivi, vida ya da sızdıran sibop.
• Yedek lastiğin takılması. Yedekte sensör yoksa sistem eksik sensör algılar.
• Lastik değişimi sonrası sensörün öğretilmemiş olması. Yeni lastik takıldıysa ya da rotasyon yapıldıysa sistem şaşırabilir.
• Sensör pili bitmiş olabilir. TPMS sensörlerinin içinde pil vardır ve ömrü sınırlıdır. Genelde birkaç yılda bir değişir.
• Sensör arızası. Fiziksel darbe, korozyon ya da yaşlanma sensörü öldürebilir.

Uyarı ışığı sabit yanıyorsa genellikle basınç sorunudur. Yanıp sönerek sabitleşiyorsa çoğunlukla sistem arızasına ya da sensör iletişim sorununa işaret eder. İkincisi basınç kontrolüyle çözülmez.

Sıfırlamadan Önce Yapılması Gerekenler

Sensöre öğretme yapmadan önce mutlaka lastik basınçlarını kontrol edin. Doğru değeri aracın kullanım kılavuzundan ya da sürücü kapısının iç kenarındaki etiketten okuyun. Bu değer araca, jant boyutuna ve yüke göre değişir; internetteki genel tavsiyelere göre şişirmeyin.

Kontrolü lastikler soğukken yapın. Aracı 15-20 dakika kullandıktan sonra ölçüm alırsanız sıcaklık nedeniyle basınç olduğundan yüksek çıkar ve sistem hâlâ düşük gösterebilir. Yedek lastiği de unutmayın; bazı Ford modellerinde yedek de sisteme dahildir.

Sibop kapaklarının olup olmadığına bakın. Kapağı olmayan sibop içine giren toz ve nem, iç mekanizmayı bozar ve yavaş kaçağa sebep olur.

Menüden Sıfırlama: Bilgi Ekranı Olan Modeller

Direksiyonda ok tuşları ve SYNC ekranı olan güncel Ford modellerinde işlem menüden yapılır. Genel akış şudur:

1. Aracı düz zeminde durdurun, motoru çalışır durumda bırakın ya da kontağı açık konuma getirin.
2. Direksiyonun sol tarafındaki ok tuşlarıyla gösterge ekranındaki menülere girin.
3. Ayarlar ya da Settings bölümünü bulun.
4. Buradan Lastik Basıncı ya da Tire Pressure Monitor menüsüne ilerleyin.
5. Sıfırla ya da Reset seçeneğini onaylayın.

Sistem birkaç saniye sonra "Öğretme başladı" gibi bir mesaj verir. Ardından aracınızla 20 dakika kadar, 25 km/s üzerinde bir hızda yol almanız istenir. Sensörler tekerlek dönerken sinyal yollar; sistem her lastiği tek tek eşleştirir.

Menüde bu seçeneği bulamıyorsanız model farkı olabilir. Yıllara göre menü ağacı değişir. Kılavuza bakın.

Kontak-Fren Kombinasyonuyla Sıfırlama: Klasik Modeller

Bilgi ekranı bulunmayan ya da daha eski Ford modellerinde öğretme, kontak ve fren pedalıyla yapılan bir kombinasyonla başlatılır. Bu yordam modele göre farklılık gösterdiği için tek bir kalıp vermek doğru değildir; kendi aracınızın kullanım kılavuzundaki adımları esas alın.

Genel mantık şudur: kontak belirli sırayla açılıp kapatılır, fren pedalına belirli sayıda basılır ve korna ya da uyarı ışığı bir kez öterek/yanarak sistemin öğretme moduna girdiğini bildirir. Ardından her lastiğin sibopundan sırayla hava alınarak sensörler tanıtılır.

Bu işlem yanlış sırada yapılırsa sistem başka bir moda geçebilir ve teşhis cihazı olmadan geri döndürmek zorlaşır. Emin değilseniz bu tür sıfırlamayı kendi başınıza denemeyin.

Sıfırlama Sonrası Uyarı Hâlâ Yanıyorsa

Öğretme sonrası kısa bir yol testi gereklidir. Sistem sinyalleri eşleştirene kadar ışık birkaç dakika daha yanabilir; bu normaldir. Ama 20-30 dakikalık kullanımdan sonra hâlâ yanıyorsa sebebi araştırın.

Sırasıyla şu kontrolleri yapın:

• Basınçları yeniden ölçün. Manometreniz hatalı olabilir; farklı bir cihazla teyit edin.
• Lastikleri gözle kontrol edin. Yanaklarda şişkinlik, sırtta çivi ya da yarık var mı bakın.
• Sibopları su-sabun testinden geçirin. Sabun köpürüyorsa oradan hava kaçıyordur.
• Yedek lastiği unutmayın. Bazı modellerde yedek de sistemin parçasıdır.

Bu adımlar sorunu çözmüyorsa büyük ihtimalle bir sensörün pili bitmiş ya da sensör arızalanmıştır. Sensörün hangisi olduğunu anlamak için TPMS okuma cihazı gerekir. Bu cihaz her lastiğin sensöründen ayrı ayrı sinyal okur ve arızalıyı gösterir.

Sensör Değişimi Gerektiğinde Ne Olur?

TPMS sensörü lastiğin içinde, sibop gövdesine bağlıdır. Değişimi için lastiğin jantından sökülmesi gerekir. Bu yüzden sensör değişimi ile lastik sökme-takma işlemleri birlikte yürütülür.

Sensör değiştirildikten sonra sisteme tanıtılmalıdır. Bazı Ford modellerinde otomatik öğrenme yeterlidir, bazılarında teşhis cihazıyla ID kodunun yazılması gerekir. Sensörün orijinal ya da eşdeğer olması önemlidir; ucuz muadillerde frekans uyumsuzluğu yaşanabilir ve sistem sensörü hiç görmez.

Sensör değişimini kendiniz yapmayı denemeyin. Lastik sökme makinesi olmadan bu iş yapılmaz ve deneme sırasında hem sensör hem jant zarar görür.

Ne Zaman Servise Gitmeli?

Şu durumlarda kendi başınıza uğraşmayı bırakın:

• Basınçları doğru ayarladınız, öğretme yaptınız, uyarı yine de yanıyor.
• Uyarı ışığı sabit değil, yanıp sönerek sabitleşiyor. Bu sistem arızası işaretidir.
• Sensör pilinin ömrü dolmuş olabilir; yaşlı bir araçta sık sık farklı lastiklerde uyarı çıkıyor.
• Lastik değişimi ya da mevsimlik lastik geçişi sonrası sistem sensörleri tanımıyor.
• Yavaş hava kaçağı olduğundan şüpheleniyorsunuz ama kaynağını bulamıyorsunuz.

TPMS, sıradan görünen ama küçük bir hatanın sizi yolda bırakabileceği bir sistem. Düşük basınçla ilerlemek lastiğin yanağını hızla eritir, patlamaya kadar götürebilir. Uyarıyı kapatıp yola devam etmek yerine sebebini bulun.