Kaza Sonrası İlk 15 Dakikada Ne Yapmalısınız?

Önce Kontağı Kapatın ve Aracı Terk Etmeyin

Kazadan sonra yapacağınız ilk hareket kontağı kapatmak ve derin bir nefes almaktır. Panikle direksiyona asılmak ya da hemen inip karşı sürücüye yürümek en sık yapılan hatadır. Aracınız hâlâ trafiğin ortasındaysa, siz de içindesiniz ve arkadan gelen aracı henüz kimse uyarmadı demektir.

Kontağı kapatın, el frenini çekin, vitesi boşa alın. Eğer aracınız yanıyor, duman çıkıyor ya da yakıt kokusu geliyorsa hemen inin ve uzaklaşın. Bunun dışındaki her durumda birkaç saniye oturup kendinizi kontrol edin. Boynunuzu, belinizi, kollarınızı yavaşça oynatın. Ağrı, uyuşma ya da baş dönmesi varsa dışarı çıkmadan önce yardım isteyin.

Aracınızın kapısını açmadan önce dikiz aynasına ve yan aynaya bakın. Arkadan gelen aracın hızını ölçün. Motosikletli veya bisikletli açılan kapıya çarpar, siz de zarar görürsünüz.

Yaralı Var mı, Önce Onu Anlayın

Kendinizi kontrol ettikten sonra sıra yolculardadır. Yanınızdaki kişiye seslenin, cevap veriyor mu bakın. Arka koltuktaki çocuk koltuğundaysa çocuğa dokunmadan önce sakin bir sesle konuşun; ağlıyorsa nefes alıyor demektir, bu iyi haberdir.

Karşı araçtaki sürücüye ve yolculara da bakın. Bilinci kapalı, kanaması olan ya da hareket edemeyen biri varsa kesinlikle yerinden oynatmayın. Boyun ve omurga yaralanmalarında yanlış hareket ettirmek felce yol açabilir. Tek istisna, araçta yangın riski varsa ve profesyonel yardım gelmeden hareket ettirmek zorunda kalmanızdır.

Hemen 112'yi arayın. Konumu net verin: hangi yol, hangi yön, en yakın tabela ne yazıyor. "Ankara'da kaza yaptım" demek yerine "Eskişehir yolu, şehir merkezine doğru, X kavşağının 500 metre öncesinde" gibi tarif edin. Yaralı sayısını ve durumunu söyleyin. Telefonu kapatmayın, operatör bırakmanızı söyleyene kadar hatta kalın.

Trafiği Uyarın ve Çevreyi Güvene Alın

Yaralı yoksa ya da yardım çağrıldıysa sıra çevre güvenliğine gelir. Reflektörünüzü aracınızın bagajından alın ve arkadan gelen aracın sizi görebileceği bir mesafeye koyun. Şehir içinde bu mesafe daha kısa, otoyol ve şehirlerarası yolda çok daha uzundur. Reflektörü koyarken yola değil, banketin dışına çıkarak yürüyün.

Dörtlü flaşörleri yakın. Gece kaza yaptıysanız aracın park lambalarını da açık bırakın. Yansıtıcılı yeleğiniz varsa giyin; yoksa açık renkli bir kıyafet bile karanlıkta görünürlüğü artırır.

Kaza küçükse ve araçlar hareket edebiliyorsa, trafik kurallarına göre aracı yolun kenarına çekmek zorundasınız. Ancak çekmeden önce mutlaka çarpışma anını gösteren fotoğrafları çekin. Yoksa sigorta sürecinde kimin haklı olduğunu belirlemek zorlaşır.

Kanıtları Toplayın: Fotoğraf, Video, Tanık

Bu adım en çok atlanan ama en çok pişman olunan aşamadır. Telefonunuzu çıkarın ve şu sırayla çekim yapın:

• Geniş açı: Kazanın bütünü, yol, araçların birbirine göre konumu.
• Yakın plan: Her iki aracın hasarlı bölgeleri, ayrı ayrı.
• Plakalar: Her iki aracın önden ve arkadan plakası net görünecek şekilde.
• Yol izleri: Fren izi, savrulma izi, yola dökülen sıvı ya da cam kırıkları.
• Trafik işaretleri: Kavşak, dur levhası, trafik ışığı, yol çizgileri.
• Karşı sürücünün belgeleri: Ehliyet ve ruhsatın fotoğrafı.

Kısa bir video da çekin. Video ses de kaydeder; karşı sürücü olay yerinde "kusur bende" derse bu ses kaydı size sonradan çok işe yarar.

Etraftaki tanıklara sorun. Olayı gören biri varsa adını ve telefon numarasını alın. Çoğu tanık ifade vermek istemez ama numarasını verenler sigorta sürecinde belirleyici olabilir. Yakın binada güvenlik kamerası, esnaf kamerası ya da benzin istasyonu kamerası var mı, hızlıca bakın. Kayıtlar genelde birkaç gün içinde üzerine yazılır.

Kaza Tespit Tutanağı ve Sigorta Bildirimi

Yaralı yoksa ve iki taraf da anlaşabiliyorsa maddi hasarlı kaza tespit tutanağı doldurulur. Polis çağırmanıza gerek yoktur. Tutanak formu çoğu aracın torpido gözünde bulunur, yoksa sigorta şirketinizin mobil uygulaması üzerinden dijital olarak da doldurabilirsiniz.

Tutanağı doldururken dikkat edin:

• İki sürücünün de bilgileri, ruhsat ve sigorta bilgileri eksiksiz olmalı.
• Kaza anını gösteren kroki, kimin hangi yönden geldiğini net göstermeli.
• İşaretlenen kutucuklar (öndeki aracı takip ediyordu, şerit değiştiriyordu vb.) doğru olmalı. Emin değilseniz boş bırakın.
• İki taraf da imzalamadan tutanak geçerli değildir.

Yaralı varsa, taraflardan biri alkollüyse, sürücülerden biri ehliyetsizse ya da araçlardan biri hasar sebebiyle yol kapatıyorsa polis çağırmak zorunludur. Tutanağı polis tutar.

Kaza tutanağı tamamlandıktan sonra sigorta şirketinizi arayın. Kasko ya da trafik sigortası poliçenizde 24 saat açık bir hasar hattı vardır. Olayı anlatın, dosya numarası alın. Bu numara sonraki tüm işlemlerde kullanılır.

Sonraki 24 Saati Boşa Harcamayın

İlk 15 dakika geçtikten sonra bile bazı işlerin hızlı yapılması gerekir. Kaza tutanağını sigortaya bildirmek için yasal süre vardır; bu süreyi kaçırırsanız ödeme almakta zorlanırsınız.

Aracınızın çalışıyor olması onun güvenli olduğu anlamına gelmez. Airbag açıldıysa, radyatörden sıvı akıyorsa, direksiyon bir tarafa çekiyorsa, fren pedalı yumuşadıysa aracı sürmeyin. Çekici çağırın. Trafik sigortanız ya da kaskonuz genelde ücretsiz çekici hizmeti sağlar; önce onları arayın.

Vücudunuzda o an hissetmediğiniz ağrılar 24-48 saat içinde ortaya çıkabilir. Boyun ve bel ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı olursa hastaneye gidin. Darbeyle ilgili raporunuz olmazsa sonradan tazminat talep etmeniz zorlaşır. Hafif de olsa muayene olun, rapor alın.

Hangi Noktadan Sonra İşi Uzmanına Bırakmalısınız

Aracınızın gözle görünür hasarı küçük gibi görünse bile şasi, ön travers, radyatör desteği gibi taşıyıcı parçalar zarar görmüş olabilir. Bunları anlamanın yolu aracı yetkili bir kaporta atölyesinde kaldırıp altını incelettirmektir. Kaporta düzgün gözükse bile aracın çekiş yönü, direksiyon konumu ya da lastik aşınması değiştiyse ön düzeninde sorun var demektir.

Sigorta eksperi geldikten sonra hasar dosyası kapanmadan aracı tamir ettirmeyin. Ekspertiz bittikten sonra tamir sürecine geçebilirsiniz. Boya, kaporta düzeltme, kaynak işleri ve airbag sistemleri kesinlikle amatör müdahale kaldırmaz. Kendi başınıza tamponu çekiştirmek, boya rötuşu yapmak sigorta sürecini bozar ve aracın sonraki satışında ekspertiz raporunda "işlem görmüş" olarak kayda geçer.

Kaza sonrası ilk 15 dakikada aklınızda tutmanız gereken tek şey şudur: acele etmeyin, ama sırayı bozmayın. Önce can, sonra kanıt, sonra kâğıt.