Far Ampulü Nasıl Değiştirilir? Adım Adım Rehber

Far Ampulünü Değiştirmeden Önce Ne Kontrol Edilmeli?

Farınız yanmıyorsa suçlu her zaman ampul olmayabilir. Sigortayı, soketi ve bazı araçlarda far modülünü de kontrol etmek gerekir. İşe en basitinden başlayın: kontağı açın, farı yakın, aracın önüne geçip iki farı da gözle karşılaştırın.

Tek taraf tamamen sönükse büyük ihtimalle ampul.
İki taraf da sönükse önce sigortaya bakın.
Far bazen yanıp bazen sönüyorsa sorun soket veya kablo tesisatındadır, ampul değil.
Uzun far çalışıyor ama kısa far çalışmıyorsa (ya da tersi) ampulün ilgili flamanı atmış olabilir.

Aracınızda LED matrix veya xenon (HID) far varsa buradan sonrasını okumayın. Bu iki sistemde ampul modüle bağlıdır, yüksek voltaj taşır ve yanlış müdahale hem sizi çarpar hem de bin lira üstü modülü yakar. Doğrudan oto elektrikçiye gidin.

Hangi Ampul Tipini Almalısınız?

Aracınız için doğru ampulü seçmek, değiştirmekten daha kritik. Yanlış ampul takarsanız reflektör yanabilir, farın içi buğulanabilir ya da ampul birkaç günde atar.

Ampul tipini üç yerden öğrenebilirsiniz:

Kullanım kılavuzu. En doğru bilgi buradadır. Aracın modeline göre kısa far, uzun far, sis farı ve sinyal ampulünün kodları ayrı ayrı yazar.
Eski ampulün üstü. Ampulü söktükten sonra cam kısmında ya da metal tabanında bir kod göreceksiniz (H4, H7, H11, HB3 gibi harfli-rakamlı kodlar).
Yedek parçacı. Aracın marka, model ve yılını söylerseniz doğru ampulü verir.

Ampul alırken dikkat edilecek noktalar:

Watt değerini kendi kafanıza göre büyütmeyin. Kılavuzda ne yazıyorsa onu alın. Yüksek wattlı ampul farın plastiğini eritir.
"Beyaz ışık", "+%100 görüş" gibi ampuller aldığınız ampulle aynı soket tipinde olmalı.
İki farın ampulünü aynı anda değiştirin. Biri yandıysa diğerinin ömrü de doldu demektir; bir hafta sonra o da yanar.
Yol muayenesinde sorun çıkarmaması için E işaretli, onaylı ampul alın.

Değiştirmeden Önce Hazırlık

Motor kaputunun altında çalışacaksınız. Birkaç basit önlem hem sizi hem ampulü korur.

Aracı düz bir yere çekin, kontağı kapatın, anahtarı üstünden alın.
Farın soğumasını bekleyin. Yeni sönmüş halojen ampul yakıcı sıcaklıktadır.
Aküyle uğraşmayacaksanız bile en azından farın anahtarını kapalı konuma alın.
Temiz bir bez ve ince pamuklu bir eldiven hazırlayın. Halojen ampulün cam kısmına çıplak elle dokunulmaz. Parmağınızdaki yağ camda kalır, ampul yandığında o noktada aşırı ısınıp patlar.
Cep telefonu feneri veya kafa lambası işinizi kolaylaştırır.

Bazı araçlarda far ampulüne motor bölmesinden doğrudan uzanabilirsiniz. Bazı araçlarda ise akü, hava filtresi kutusu ya da sıvı depoları önü kapatır. Bu ikinci durumda parçaları söküp takmak, ampulden daha uzun sürer. Kendinizi zorlamayın; el sığmıyorsa zorlarken başka bir kabloyu koparabilirsiniz.

Adım Adım Ampul Değiştirme

Aşağıdaki sıra çoğu binek araçta geçerlidir. Aracınızın kılavuzunda farklı bir sıra varsa onu esas alın.

Kaputu açın ve farın arka kapağını bulun. Farın gövdesinin arkasında yuvarlak bir plastik ya da lastik kapak vardır. Bu kapak ampule ulaşmanızı sağlar.
Kapağı çıkarın. Genelde saat yönünün tersine çevrilerek ya da bir mandalı bastırarak çıkar. Zorlamayın; kırılırsa yerine oturmaz ve far içine su alır.
Soketi çekin. Ampulün arkasında üç ya da iki uçlu bir elektrik soketi vardır. Kabloyu değil, soketin gövdesini tutarak dümdüz geri çekin.
Ampulü tutan teli veya bileziği açın. Bazı ampuller çelik bir tel kelepçeyle tutulur (bastırıp yana yatırılır), bazıları çeyrek tur çevrilir. Zor geliyorsa yanlış yöne uğraşıyorsunuzdur.
Eski ampulü çıkarın. Camına dokunmadan tabanından tutup çekin.
Yeni ampulü takın. Eldivenle veya bezle tutun. Ampulün oturma çıkıntıları tek yöne uyar; zorla oturtmaya çalışmayın, döndürün.
Teli ya da bileziği geri kilitleyin, soketi yerine bastırın, arka kapağı takın.
Test edin. Kontağı açın, kısa farı ve uzun farı ayrı ayrı yakın. Aracın önüne geçip iki tarafın da yandığını doğrulayın.

Yeni ampul yanmadıysa panik yapmayın. Soketi bir kez daha çıkarıp yerine oturtun. Yine yanmıyorsa sorun ampulde değildir; sigortaya, sokete ya da kabloya bakılması gerekir.

Hangi Durumda Kendiniz Yapmayın?

Bazı arıza ve araç tipleri kesinlikle usta işidir.

Xenon (HID) ve LED farlar. Bu sistemlerde ampul değil, modül vardır. Yüksek voltaj taşır. Elektrik çarpması ve pahalı hasar riski var.
Adaptif farlar. Direksiyona göre dönen, otomatik seviye ayarı olan farlarda sökme sonrası kalibrasyon gerekir.
Far içi buğulanmış veya çatlamış. Ampulü değiştirseniz bile su tekrar girer, yeni ampul kısa sürede yanar. Far grubunun sızdırmazlığı bakılmalı.
Ampul çok kısa sürede tekrar yandıysa. Elektrik sisteminde voltaj problemi olabilir. Şarj sistemi kontrol edilmeli.
Sigorta yenisi de attıysa. Kablo tesisatında kısa devre var. Kendi kendine bulunmaz.
Farın arkasına elinizi sokamıyorsanız. Bazı modellerde far grubunu ya da tamponu sökmek gerekir. Bu iş dokümantasyonsuz yapılırsa klips kırılır, tampon boşluk verir.

Ampul Değiştirdikten Sonra Far Ayarı Gerekir Mi?

Sadece ampulü değiştirdiyseniz far ayarı genellikle bozulmaz. Ama yeni ampul karşıdan gelen sürücüleri rahatsız ediyorsa ya da yol yerine ağaçları aydınlatıyorsa far ayarı yaptırmanız gerekir. Bu iş göz kararı olmaz; duvara karşı ölçüm cihazıyla yapılır.

Ayrıca aracınızda manuel far seviye ayar düğmesi varsa (genellikle direksiyonun sol alt tarafında, tekerlek sembolü olan bir çevirmeli düğme), boş araçta bunun sıfır konumunda olduğundan emin olun.

Sık Karşılaşılan Hatalar

Ampulün camına çıplak elle dokunmak. En yaygın hata. Yeni ampulü bir hafta içinde yakar.
Soketi kablodan çekmek. Kablo kopar, tamiri zahmetlidir.
İki ampulden sadece birini değiştirmek. Kısa süre içinde diğeri de yanar; ikinci kez uğraşırsınız.
Yanlış watt değerinde ampul takmak. Farın reflektörü matlaşır, plastik lens sararır.
Sigortayı kontrol etmeden ampulü suçlamak. Yeni ampul de yanmaz, sebebini anlayamazsınız.
Arka kapağı tam oturtmamak. Far içine nem girer, camın içi buğulanır.

İşi bitirdikten sonra birkaç gün farınızı gece kullanırken kontrol edin. Titreme, sönme veya buğulanma görüyorsanız sistemi bir kez daha gözden geçirin.